ENG     23 Yanvar 2017 -ci il
 
  Aktual
  Xəbərlər
  Cəmiyyət
  Maarifləndirmə
  Hadisə
  Müxtəlif
  Arxiv
19 Yanvar 2017-ci il
N 02 (517)

Əlaqə
Redaksiyanın ünvanı:
.......................................
Bakı şəhəri, Əliyar Əliyev küçəsi 3
.......................................
Tel.: 566 86 70
Faks: 566 86 71
566 86 74
566 86 79






  Baş səhifə / Maarifləndirmə
Maarifləndirmə
19 Yanvar 2017 Metropolitendə yanğın təhlükəsizliyi
19 Yanvar 2017 Orqanizmi soyuq havadan necə qorumalı?
19 Yanvar 2017 Sadə təhlükəsizlik qaydalarını unutmayaq...
19 Yanvar 2017 Fövqəladə hallarla bağlı davranış qaydaları
Qar uçqunu (marxal, çığ)
19 Yanvar 2017Föv­qə­la­də Hal­lar Na­zir­li­yi xə­bər­dar­lıq edir:
Dəm qazı təhlükəsi
19 Yanvar 2017 "112"/"101" QAYNAR TELEFON XƏTTİNƏ BU HALLARDA MÜRACİƏT ETMƏK OLAR:

Metropolitendə yanğın təhlükəsizliyi

Metropolitenin bina, otaq və qurğularında yanğın təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə və yanğın təhlükəsizliyi tələblərinin vaxtlı-vaxtında yerinə yetirilməsinə görə məsuliyyət metropoliten rəhbərliyinin, tabeliyində obyekt, bina, sahə və qurğular olan müvafiq xidmət və bölmə rəhbərlərinin, habelə metropolitendə yerləşən (o cümlədən müvəqqəti) müəssisə və təşkilat rəhbərliyinin üzərinə düşür.

Yanğınsöndürmə xidməti gələnə kimi yanğının söndürülməsinə və sərnişinlərin təhlükəsiz təxliyə edilməsinə rəhbərlik stansiyalarda-stansiya rəisinə (HS), o olmadıqda isə stansiya növbətçisinə (HSM), digər obyektlərdə və hərəkət qatarında-vəzifə təlimatına uyğun olaraq digər metropoliten əməkdaşlarına həvalə olunur.

Metropolitenin xidmət, distansiya, depo və s. bölmə rəislərinin vəzifəsidir:

- öz obyektlərinin yanğın təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə yönəldilmiş tədbirlərin işlənib hazırlanmasını və həyata keçirilməsini, avtomatik yanğın xəbərverici və söndürücü qurğularının tətbiq olunmasını təmin etmək;

- stansiyaların, yol bölmələrinin, sexlərin, emalatxanaların və digər sahələrin yanğın təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə, habelə yanğına qarşı avtomatik qurğuların və rabitə vasitələrinin daimi hazırlıq vəziyyətində saxlanmasına görə məsul şəxsləri öz əmrləri ilə təyin etmək;

- metropolitendə yerləşən təşkilatlar tərəfindən yanğın təhlükəsizliyi qaydalarına riayət olunmasına nəzarət etmək;

- yanğın təhlükəsizliyinə cavabdeh şəxslərin soyadları və vəzifələri göstərilən lövhələri bina və otaqlarda görünən yerlərdən asmaq.

Stansiyaların, yol bölmələrinin, sexlərin, bina və otaqların və s. yanğın təhlükəsizliyinə cavabdeh olan vəzifəli şəxslərin vəzifəsidir:

- Yanğın Təhlükəsizliyi Qaydalarının tələblərini, habelə yanğın təhlükəsizliyi üzrə metropoliten rəhbərliyinin əmr və göstərişlərini bilmək və onları vaxtında icra etmək;

- istehsalat sahələrinin texnoloji xüsusiyyətlərini nəzərə almaq şərtilə müəyyən olunmuş yanğın təhlükəsizliyi qaydaları ilə işə yeni qəbul edilən işçilərin təlimatlandırılmasını həyata keçirmək;

- müəyyən olunmuş qaydalara müvafiq surətdə iş yerlərini ilkin yanğınsöndürmə vasitələri ilə təmin etmək, yanğınsöndürmə vasitələrini saz və daim hazır vəziyyətdə saxlamaq;

- iş qurtardıqdan sonra, qapıları bağlamazdan əvvəl, iş yerlərini yoxlamaq və yanğın təhlükəsi yarada biləcək nöqsanların ləğv edilməsi üçün tədbirlər görmək.

Metropolitenin Texniki İstismar Qaydaları üzrə biliklərin yoxlanılması zamanı, həmçinin vəzifəyə təyinat zamanı, yaxud işin xüsusiyyətləri dəyişdikdə xidmət və müəsissələrin rəhbərləri tabeliklərində olan işçilərdən, yanğından mühafizə şöbəsinin əməkdaşlarının iştirakı ilə metropolitendə yanğın təhlükəsizliyi qaydalarına dair biliklər üzrə məqbullar qəbul etməlidirlər.

Əməyin mühafizəsi üzrə biliklərin ilkin yoxlanması ilə birgə yanğından mühafizə şöbəsi tərəfindən yanğın əleyhinə ilkin təlimatlandırma keçirilir və işə qəbul haqqında əmrə əlavədə əks etdirilir. Təlimatlandırma başa çatdıqdan sonra fəhlə və qulluqçulardan məqbullar qəbul olunmalıdır. Məqbuldan keçməyən işçilər işə buraxılmırlar.

Metropolitenin hər bir xəttində və deposunda yanğın əleyhinə təlimatların keçirilməsi üçün metropolitendə tətbiq olunan yanğınsöndürmə və yanğın rabitəsinin əyani nümunələri ilə təmin olunmuş xüsusi otaq olmalıdır.

Elektrik qatarlarının lokomotiv briqadaları, stansiya növbətçiləri, hərəkət xidmətinin, elektrik təchizatı və elektromexanika xidmətlərinin dispetçerləri yanğın təhlükəsizliyi üzrə ilkin təlimatlandırma keçməkdən başqa, depoda, yol mənzilində və sərnişin stansiyalarında olarkən qatarda yanğın baş verdiyi hallarda davranış (hərəkət) qaydalarını da öyrənməlidirlər.

Yanğın-texniki minimumu üzrə məşğələlər və yeraltı tikililərdə çalışan, yaxud fəaliyyət növünə görə yüksək yanğın təhlükəsinə malik istehsal prosesinə xidmət göstərilməsi ilə (qaynaq və s. odlu işlər, hərəkət qatarlarının təchizatı, rəngsazlıq və anbar bölmələri, vulkanizasiya, yuma sahələri, eskalatorların silinməsi və s.) bağlı olan metropoliten işçiləri ilə yanğın əleyhinə dövri təlimatlandırmalar ildə iki dəfə keçirilir. Metropolitenin qalan işçiləri ildə bir dəfə yanğın əleyhinə dövri təlimatlandırma keçirlər.

Bina, otaq və qurğular üçün bu Qaydalar əsasında yanğın təhlükəsizliyi tədbirləri haqqında yerli təlimatlar işlənib hazırlanmalıdır.

Bu Qaydaları pozan şəxslər pozuntunun xüsusiyyətindən və nəticələrindən asılı olaraq, qanunla müəyyən edilmiş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.

Metropoliten obyektlərində qadağandır:

- tonqal qalamaq, istehsalat tullantıları və zibil yandırmaq;

- siqaret çəkmək üçün avadanlıqla təchiz olunmamış yerlərdə siqaret çəkmək:

- keçidlərdə, dəhlizlərdə, pilləkənlərdə və digər təxliyə yollarında əşyalar yerləşdirmək, habelə çardaqlarda, hollarda, vestibüllərdə, dəhlizlərdə, pilləkənlərdə hər hansı materiallar saxlamaq və emalatxanalar, anbarlar, taxçalar, xidməti otaqlar və s. düzəltmək;

- donmuş su, kanalizasiya və digər boru kəmərlərini açıq odla qızdırmaq. (Bu məqsədlə buxardan, isti qumdan, sudan, yaxud lentvari elektrik qızdırıcılarından istifadə olunmalıdır);

- tranzit elektrik kabellərinin, yaxud qaz kəmərlərinin keçdiyi otaqlarda yanacaq materialları, tezalışan və yanan mayelər üçün anbarlar (taxçalar) düzəltmək;

- qiymətli əşyaların saxlandığı anbar, xəzinə, yerüstü stansiya binaları və s. istisna olmaqla, pəncərə çərçivələrinə kip, barmaqlıqlar vurmaq. Bu halda barmaqlıqlar çıxarılıb-taxılan, yaxud sıyrılıb açılan olmalı və iş vaxtı ərzində açıq saxlanmalıdır;

- qoşulmuş elektrik cihazlarını (stasionar qurulmuş elektrik qızdırıcı cihazlardan başqa), termonizamlayıcı olmayan elektrik quruducu şkaflar və suqızdırıcı cihazları nəzarətsiz qoymaq;

- adamların təxliyə yollarında (pilləkənlərdə, dəhlizlərdə, hollarda, vestibüllərdə, tamburlarda və s.) divar və tavanların üzlənməsi üçün, habelə yeraltı binaların və stansiya vestibüllərinin quraşdırılması və bəzədilməsi üçün yanan və çətin yanan materialları, həmçinin qızarkən toksik məhsullar verən materialları tətbiq etmək;

- yana bilən və tezalışan mayeləri, qələviləri, turşuları və partlayıcı maddələri bunlar üçün nəzərdə tutulmamış yerlərdə saxlamaq;

- stansiya növbətçilərinin otaqlarında, tibb məntəqələrində, xəzinə və köşklərdə, həmçinin onların üstündəki boşluqlarda müxtəlif yanan avadanlıq, əşya və material anbarları düzəltmək;

- daim adamların olduğu otaqlardan başqa yeraltı tikililəri, anbar və soyunub-geyinmə otaqlarını yumşaq mebellə və yanabiləcək şkaflarla təchiz etmək;

- stansiyaların platformalarında, stansiyalararası yeraltı keçidlərdə ticarət köşklərini yerləşdirmək.

Metropoliten rəhbərliyi və dövlət yanğın nəzarəti orqanları ilə razılaşdırılmaqla stansiyaların yerüstü vestibüllərində, onların ətrafındakı ərazilərdə və eyni zamanda metropolitenin giriş və çıxışları olan yeraltı keçidlərdə ticarət və sərnişinlərə digər xidmətlərin göstərilməsi üçün köşklərin yerləşdirilməsinə icazə verilə bilər.

İstismarda olan tunellərin və stansiyaların tikilən obyektlərə qovuşduğu yerlər işlərin başlanmasına qədər bunlardan yanan məhsulların daxil olmasını istisna edən yanmayan arakəsmələrlə çəpərlənməlidir.

İstismarda olan xətlərə qovuşma yerlərində işlərin təşkili zamanı metropolitenin növbətçi heyəti ilə telefon rabitəsi yaradılmalıdır.

"Metrotikinti" və digər tikinti təşkilatlarının istismara verdiyi bütün obyektlər müvafiq surətdə ilkin yanğınsöndürmə vasitələri ilə təmin olunmalıdır.

Tezalışan və yanacaq mayelərinin saxlanması üçün metropolitenin elektrikləşdirilmiş yollarında və binalarında yerləşdirilən tutumlar azmış cərəyan nəticəsində əmələ gələn qığılcımlanmadan və elektrik korroziyasından mühafizə olunmalıdır.

Metropolitenin yeraltı xidməti-texniki otaqlarında, xidmət heyətinin iş yerlərində zibilin və istehsalat tullantılarının yığılması üçün pedallı qutular (vedrələr) qoyulmalıdır.

Zibil qutularının içindəkilər vaxtlı-vaxtında yerin üstündə xüsusi düzəldilmiş yerə daşınmalıdır.

Təmir işlərinin aparıldığı yerlər iş vaxtı bitdikdən sonra yanan tikinti zibillərindən tamamilə təmizlənməlidir.

İstifadə edilmiş silgi materiallarının yığılması üçün nəzərdə tutulan qutuların üzərində "Yağlanmış silgi materialları" sözləri olmalıdır. Yağlanmış əskilərin döşəmə, boru kəmərləri, elektrik kabelləri və s. boyunca səpələnməsi qadağandır.

Qaz qızdırıcıları üçün yanacaq qazları (butan, propan, asetilen və s.) olan balonların yerüstü tikililərdə (tutumu 5 litrdən çox olmamalıdır) qıfılla bağlanan metal qutularda Dövlət Yanğın Nəzarəti orqanları ilə razılaşdırılmış xüsusi yerlərdə (iki balondan ibarət bir dəstdən çox olmadan) saxlanılmasına icazə verilir. Qutunun yuxarı və aşağı hissələrində ventilyasiya deşikləri olmalıdır.

Xidmət rəhbərlərinin sərəncamı ilə yerinə yetirilən qəza xarakterli işlər istisna olmaqla, metropolitenin yeraltı tikililərində odlu işlər yalnız gecə vaxtı, gərginlik açılandan sonra aparılmalıdır.

Odlu işlər yerinə yetirilərkən "Xalq təsərrüfatı obyektlərində qaynaq və s. odlu işlərin aparılması zamanı yanğın təhlükəsizliyi qaydaları" rəhbər tutulmalıdır.

Xidməti-texniki otaqlarda, ventilyasiya şaxtalarında, suxaric qurğularında gündüz vaxtı odlu işlərin icrasına yalnız vestibül, stansiya və tunellərin tüstülənməsini istisna etmək və yanğın məntəqəsi qoymaq şərtilə yol verilə bilər

Bütün bina və tikililərə yanğınsöndürən maşınların sərbəst yaxınlaşması təmin olunmalıdır. Binalar və tikililər arasındakı yanğına qarşı ara məsafələrə heç bir şey qalaqlanmamalıdır və bunlardan avadanlıqların, materialların yığılması üçün, avtodayanacaq kimi, müvəqqəti bina və qurğuların inşası üçün istifadə olunmamalıdır.

Qabaqcadan layihəsi işlənib hazırlanmamış və müvafiq qaydada təsdiq edilməmiş binaların yenidən planlaşdırılması və təyinatının dəyişdirilməsi qadağandır.

Stansiyaların kabel kollektorlarının baş tərəflərindəki lyuklar bağlı vəziyyətdə saxlanmalıdır. Qıfılların konstruksiyaları lyukların kollektor tərəfdən açarsız, platforma tərəfdən isə açarla açılmasını təmin etməlidir. Qıfılların açarları stansiya növbətçisinin qəza yeşiyində saxlanmalıdır.

Kabel kollektorlarının təxliyə lyuklarının metal pilləkənləri saz vəziyyətdə olmalıdır, lyukların üzərinə isə heç bir şey yığılmamalıdır.

Təxliyə çıxışlarının bütün qapıları sərbəst açılmalıdır, otaqlarda adam olduqda isə həmin qapılar bağlanmamalıdır.

Bütün təxliyə çıxışları DÜİST 12.4.026-76-nın tələblərinə müvafiq surətdə "İşarə rəngləri və təhlükəsizlik işarələri" ilə və s. yazılarla nişanlanmalıdır.

Çardaq yerlərinin qapılarının asbest kartonu ilə örtməklə onların üzərinə dəmir təbəqə vurulmalıdır və onlar həmişə qıfılla bağlanmış və-ziyyətdə saxlanmalıdır. Çardaq qapılarının açarları, günün hər hansı bir vaxtında əldə edilməsi mümkün olan yerdə saxlanmalıdır. Çardaq qapılarının üzərində açarların saxlandığı yer göstərilməlidir. Dam pəncərələri şüşələnməli və cəftə ilə bağlanmalıdır.

Binaların çardaqlarının ağac konstruksiyaları yanğına qarşı odadavamlı məhlulla hopdurulmalıdır.

Bütün otaqların qapılarının üstündə onların təyinatına görə adları, sıra sayları, yanğın və partlayış kateqoriyalarından asılı olaraq istehsalat kateqoriyaları, zona və sinifləri təyin edilməli, qapılar qıfılla bağlanmalıdır. Otaqların (yüksək gərginlikli elektrik qurğularının olduğu otaqlardan başqa) ehtiyat açarları stansiya növbətçisində saxlanılmalıdır. Qapılardakı kodlu qıfıllar qəza şəbəkəsinə qoşulur.

Stansiya otaqlarındakı və kabel kollektorlarındakı yanğın əleyhinə rejimin yoxlanması üçün otaqların nömrələrinə müvafiq surətdə nişanlanmış açarlar stansiya növbətçisinin otağındakı qəza yeşiyində olmalıdır. Həmin otaqların yoxlanması stansiya növbətçisinin, yaxud xidmətin nümayəndəsinin iştirakı ilə həyata keçirilir.

Stansiya növbətçilərinin otaqlarında görünən yerdən yanğın təhlükəsizliyinə görə məsul şəxsin soyadı, yanğından muhafizə şöbəsinin telefon nömrəsi göstərilən lövhəcik, yanğın təhlükəsizliyi üzrə təlimat, tüstülənmə, yaxud yanğın zamanı işçilərin davranış qaydaları və tunel ventilyasiyası şaxtalarının iş rejimi haqqında təlimat, yanğın baş verəcəyi hallar üçün fəaliyyət qrupunun cədvəli və sərnişinlərin təxliyə sxemi asılmalıdır.

İş günü başa çatdıqdan sonra depo, emalatxana, anbar və s. bina və otaqlardan tullantılar, tezalışan və yanan mayelərdən təmizlənməli, elektrik işıqları (qəza işıqlarından başqa) söndürülməli, qapılar qıfılla bağlanmalıdır. Otaqların ehtiyat açarları obyekt üzrə növbətçinin otağındakı qəza lövhəsində saxlanmalıdır.

Təmir işləri zamanı tətbiq edilən ayaqaltılar inventar olmalı və metaldan düzəldilməlidir. Ağac döşəmələr və körpülər yanğına qarşı təhlükəsiz tərkibli maye ilə hopdurulmalıdır.

Texnoloji prosesə müvafiq surətdə yolun dövri təmir işlərinin yerinə yetirilməsi üçün lazım olan material ehtiyatlarından başqa, istismarda olan tunellərdə və yolun yerüstü sahələri zolağında şpalların, təmas relsinin izolə örtüyünün, sipərlərin, ağac lövhələrin və yana biləcək digər materialların yığılmasına yol vermək olmaz. Materialların həcmi, onların saxlanma müddəti və yeri metropolitenin yanğından mühafizə şöbəsi ilə razılaşdırılmalıdır. Yolun yerüstü sahələri quru otdan, budaqlardan və s. təmizlənməlidir.

Hər kilometr üçün nəzərdə tutulmuş ehtiyat ağac şpallar elektrik deposunun açıq xətt və meydançalarına yığılmalı, ayrılmış sahə metro-politenin yanğından mühafizə şöbəsi ilə razılaşdırılmalı və ilkin yanğınsöndürmə vasitələri ilə təmin edilməlidir.

Tunelin geyimindən ayrılan bitum axıntılar vaxtlı-vaxtında təmizlənməli və yerin üstünə çıxarılmalıdır.

Qatarların dönmə yerlərindəki bütün keçid körpüləri yanmayan materiallardan düzəldilməlidir.

(ardı gələn sayımızda)

FHN Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidmətinin

Yanğına qarşı təbliğat şöbəsi

 

 



Orqanizmi soyuq havadan necə qorumalı?

Qış vaxtı soyuqdan qorunmaq ən vacib məsələdir. Bunun üçün geyiminizə xüsusi diqqət yetirməlisiniz. Soyuqdan qorunmaq nə qədər vacibdirsə, geyim məsələsində düzgün seçim etmək ondan də əhəmiyyətlidir. Çalışın ki, soyuq havada əyninizə dar olan kip paltardan uzaq durasınız. Gen paltarlara üstünlük verin, çünki bu cür geyimlər bədəndə qanın normal dövr etməsinə, hərəkətlərinizin rahatlığına imkan yaradır.

Qışda ayaqqabı seçimi də çox önəmlidir. Ayağınızı sıxan ayaqqabı sizin üşümənizə səbəb ola bilər. Çalışın ki, içi tüklü ayaqqabılardan istifadə edəsiniz. Ayaqlarınıza yundan hazırlanan corab geyin. Şaxtalı havada əlcək, papaq və şərf geyinmək çox vacib məsələdir. El arasında belə bir deyim var: "Başını və ayağını isti saxla". Bu, təsadüfən deyilməyib. Soyuq havada baş və ayaqların qorunması bütün orqanizmin qorunması anlamına gəlir.

Bəzi insanlar soyuq havada "qızışmaq" üçün spirtli içkilərdən istifadə edirlər. Bu, illüziya yaradan bir haldır. Spirtli içki bədəni isitmir, əksinə, soyuq havada bayırda olan sərxoş insanın özünü idarə edə bilməməsi onun donaraq ölməsinə səbəb ola bilir. Soyuq havada siqaret çəkməyin də mənfi xüsusiyyətləri var. Bütün hallarda insan orqanizminə zərər verən siqaretin soyuq havada təsir dairəsi daha da genişlənir. Siqaret qanın periferik dövr etməsinin qarşısını alır. 

Soyuq havada bəzək əşyalarınızı evdə saxlamaq məqsədəuyğundur. Çünki metal (qızıl, gümüş) insan orqanizminin temperaturundan ən aşağı temperatura qədər soyuyur. Soyuq havada bu proses daha tez baş verir. Həmçinin metal bəzək əşyaların soyuması onların bədənə yapışmasına səbəb olur. Bu isə istər-istəməz ağrı və narahatlıq yaradır. Nəzərə alın ki, barmaqda olan üzük qanın dövr etməsinə əngəl törədir və əlin üşüməsinə şərait yaradır. Şaxtalı havada bayırda yaxın adamlarınızla gəzərkən onların üzünə, burun və qulaqlarına, yanaqlarının rənginin dəyişməsinə diqqət yetirin. Bir dəyişiklik hiss etdikdə, vaxtında tədbir görməyə çalışın. Bu zaman ilk işiniz həmin adamı qızınmaq üçün yaxınlıqda olan mağazaya, kafeyə və digər isti yerə aparmaq lazımdır. Gəzintidən sonra evə qayıtdıqda əl-ayaq, burun və qulaqlarınızı ehmallıca ovuşdurun. Bu zaman həmin bədən üzvlərinizdə olan qızartılar çəkilər, həm də qan dövranı qaydasına düşər.

Bir çox hallarda soyuq havada maşınla hərəkət etmək lazım gəlir. Əgər şaxtalı havada maşınınız yaşayış məntəqəsindən kənar bir yerdə xarab olubsa, maşından çıxmamağınız məsləhətdir. Kömək üçün telefondan istifadə edin. Belə hallarda insanlar adətən maşını işlək halda saxlayırlar ki, mühərrik donmasın, həm də özü qızına bilsin. Unutmayın ki, bu zaman hərəkətsiz oturmaq düzgün deyil. Uzun müddət kömək gözləməli olsanız, hərdən maşından çölə çıxın və müxtəlif bədən hərəkətləri etməyə çalışın.

Soyuq havalarda uşaqlarınızın geyiminə diqqət yetirin. Yadda saxlayın ki, uşaq orqanizmi soyuğa daha həssasdır. Əgər uşağınızın həyətdə oynamasına və ya gəzməyə çıxmasına icazə vermisinizsə, onu normal geyindirin. Əlcək, isti corab, papaq və şərfsiz bayıra buraxmayın. Eyni zamanda, uşağınızın şaxtalı havada bayırda 15-20 dəqiqədən çox qalmasına icazə verməyin.

Yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alın və unutmayın ki, xoşagəlməz vəziyyətdən ən yaxşı çıxış yolu həmin vəziyyətə düşməyin qarşısını almaqdır. Yəni zərurət yaranmadıqda, güclü şaxtalar zamanı bayıra çıxmaqdan qorunun və vaxtınızı evdə keçirməyə üstünlük verin.  

Hazırladı: Mehman Fərzəliyev

 

 

 



Sadə təhlükəsizlik qaydalarını unutmayaq...

Gündəlik həyatımızda özümüz və ətrafımızın təhlükəsizlik məsələləri ilə daim qarşılaşmaq ehtimalımız var. İnsan mövcud olduğu hər bir yerdə, istər ozündən qaynaqlansın, istər təbii mənşəli olsun-təhlükəli vəziyyətlərə hər an düşə bilər. Bunun üçün bir addım qabaqda olmağa çalışmalıyıq-bu isə o deməkdir ki, belə situasiyalara qarşı müəyyən qabaqlayıcı tədbirlər görülməli və yaxud hadisə baş verən zaman ona artıq hazırlıqlı olmaq lazımdır.

İlk növbədə evimizdən başlamalıyıq. Evdə kəsici, deşici və iti uclu əşyaları ortalıqda qoymayın. Bura eyni zamanda elektrik avadanlıqları, elektrik məftillərinin də nəzarətsiz ortalıqda qalması aiddir. Onların hər birinin səliqə ilə yerlərinə qoyulması tək gozəlliyə xidmət etmir, bu həm də təhlükəsizlik üçün əsas amillərdəndir.

Səliqəlilik prinsipini dərman, kimyəvi məişət vasitələrində də tətbiq edin. Xüsusən onları uşaqlardan uzaq tutun. Paltar, qab, müxtəlif zərərvericilərə qarşı istifadə edilən kimyəvi tərkibli maddələri böyüklər də çaşaraq qeyri-düzgün istifadə edə bilər. Bunun üçün onları daimi eyni yerlərdə, üstündəki yazıları aydın görünən şəkildə saxlayın. Tanımadığınız dərmanları yoxlamaq məqsədi ilə belə olsa da, dadına baxmayın, dərman qəbul edərkən onun istifadə müddətinə diqqət edin.

Evdə qaz, işıq və su təchizatı ilə bağlı problemlər yarandıqda, vaxtında aradan qaldırmağa çalışın. Bununla əlaqədar nasazlıqlar baş verdikdə, peşəkarlara müraciət edin. Evdən çıxarkən sadə təhlükəsizlik tədbirlərini də unutmamalıyıq- mənzilin, qarajın qapısının bağlanması, qaz, su və işiğın söndürülməsi.

Avtomobil istifadəçiləri ilk növbədə vasitəni işə salmazdan öncə onu nəzərdən keçirməli, hər şeyi necə qoyubsa, qayıdanda da elə qaldığına əmin olmalıdır. Təhlükəsizlik kəmərləri bərkidildikdən sonra (öncə uşaqlarınkı) yola çıxın. Təhlükəsizlik kəməri hər zaman taxılmalıdır, hətta sərnişin kimi digər avtomobildəsinizsə və yaxud gedəcəyiniz yol qısa məsafə təşkil edirsə belə. Sükan arxasında telefonla danışmaq, qida qəbul etmək və s. bu kimi fikri yayındıracaq işlərdən uzaq olun.

İctimai nəqliyyatdan istifadə etdikdə - minərkən, düşərkən tələskənliyə və ya ləngliyə yol verməyin, nəqliyyat vasitəsi hərəkətdə olduqda boş və sərbəst şəkildə durmayın. Kəskin əyləcə basılma, yaxud qəza zamanı yıxılma daha sərt və ciddi, daha təhlükəli zərbə almanıza səbəb ola bilər. Buna görə nəqliyyat vasitəsində rahat və dayanıqlı şəkildə oturmağa və durmağa çalışın.

 Yolu keçərkən tələsmədən, maşınların tam dayandığına əmin olduqdan sonra piyada keçidi ilə keçin. İşıqforun işıqlarına diqqət yetirin. Aşağı sürətlə hərəkət edən maşınlardan da ehtiyatlı olun, o, bəzən yüksək sürətli digər nəqliyyat vasitəsini gizlədir. Yolda bu qaydalara tam ciddi olaraq əməl edin, heç bir zaman laqeydlik etməyin. Yanınızda olan uşaqlar ilk növbədə nümunəni sizdən götürür və başqa bir gün siz onlarla olmayanda onların təhlükəsizliyi üçün bu, önəmlidir.

Evdə, işdə təhlükəli və fövqəladə vəziyyət yarandıqda, əvvəlcədən hazırlanmış təxliyə planına uyğun davranın. Panika yaratmadan, düzgün edilən davranışlar belə situasiyalardan ən az zərərlə çıxmağa kömək edəcək. 

 

 



Fövqəladə hallarla bağlı davranış qaydaları
Qar uçqunu (marxal, çığ)

Qar uçqunu - dağların dik yamacları boyu aşağıya doğru sürətlə sürüşən qar kütləsidir.

Qar uçqunu qorxusu olan yerlərdə əsas davranış qaydaları:

- qarlı və pis hava şəraitində dağlara çıxmayın;

- dağda olarkən havanın dəyişməsinə diqqət yetirin, uçqun ehtimalı olan sahələrdən, dik yamaclardan kənar gəzin.

Qar uçqunu başlayıbsa:

- qar uçqunu xeyli yüksəklikdə başlayıbsa, dərhal qaçaraq onun yolu üstündən kənara çıxmağa çalışın, yaxınlıqdakı qayanın çıxıntısı altında gizlənin;

- uçqundan qaçıb qurtarmaq mümkün deyilsə, çanta və bu kimi digər əşyaları kənara atın, çömələrək dizlərinizi qarnınıza sıxıb bədəninizi axının hərəkət istiqamətinə yönəldin.

Uçqun sizi yaxalayıbsa:

- nəfəs yollarını qardan qorumaq üçün ağız və burnunuzu şərf, əlcək, yaxud paltarın yaxalığı ilə örtün;

- qollarınızla suda üzən kimi hərəkət edərək uçqunun səthinə və ya kənarına çıxmağa çalışın;

- axın dayandıqda qar altında rahat nəfəs almaq üçün qollarınızla döş qəfəsi və üz ətrafında boşluq yaratmağa çalışın;

- uçqunun səthinə tərəf hərəkət etməyə çalışın (səthin harada olduğunu ağızdan axan tüpürcəyin istiqamətinə görə təyin etmək olar);

- qar altından müstəqil çıxa bilmirsinizsə, qışqırmaq və sair hərəkətlər etməyin. Bu, sizin qüvvənizi, ətrafınızdakı oksigeni və istiliyi azaldır.

- soyuqqanlılığınızı itirmədən xilasediciləri gözləyin, yuxuya getməyin.

 

 



Föv­qə­la­də Hal­lar Na­zir­li­yi xə­bər­dar­lıq edir:
Dəm qazı təhlükəsi

 



"112"/"101" QAYNAR TELEFON XƏTTİNƏ BU HALLARDA MÜRACİƏT ETMƏK OLAR:

 

 

 

 

 

 

 



Qəzetin çap variantı




Qəzet Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçmişdir. Qeydiyyat nömrəsi - 1873.
Təsisçi Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi.
Bütün hüquqlar qorunur.
© 2009-cu il